Mostrar código-fonte de ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ ਸੰਮੋਹਨ

<onlyinclude>'''ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ ਸੰਮੋਹਨ''' (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Regression Hypnosis) ਜਾਂ '''ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਸੰਮੋਹਨ''' ਇੱਕ ਸੰਮੋਹਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ, ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ "ਲੈ ਜਾਇਆ" ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਜਿਹੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਸਧਾਰਨ ਚੇਤਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਡਰ, ਫੋਬੀਆ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।</onlyinclude>

== ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ==
ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ ਸੰਮੋਹਨ [[ਸੰਮੋਹਨ]] ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਸ਼ਲ ਸੰਮੋਹਨਕਾਰ (ਹਿਪਨੋਥੈਰੇਪਿਸਟ) ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਹਿਰੀ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨ ਮਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਵਚੇਤਨ ਮਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। '''ਆਯੁ ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ''' (ਉਮਰ ਪਿੱਛੇ ਲੈ ਜਾਣਾ) ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਭੁੱਲੀਆਂ-ਬਿਸਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ '''ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ''' ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਉਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ '''ਲਾਈਫ ਬਿਟਵੀਨ ਲਾਈਫਜ਼''' (ਜੀਵਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਜੀਵਨ) ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਤੱਕ ਵੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

== ਇਤਿਹਾਸ ==
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ ਸੰਮੋਹਨ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਚਲਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਆਗੇ ਵਧਾਇਆ:
* '''ਮੋਰੇ ਬਰਨਸਟਾਈਨ''': ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 1956 ਦੀ ਕਿਤਾਬ '''''ਦਿ ਸਰਚ ਫਾਰ ਬ੍ਰਾਈਡੀ ਮਰਫੀ''''' ਨੇ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿਵਾਈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ 'ਬ੍ਰਾਈਡੀ ਮਰਫੀ' ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਰਜ ਹੈ।
* '''ਡਾ. ਬ੍ਰਾਈਨ ਵੈਸ''': ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੋਚਿਕਿਤਸਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰੀਜ਼ 'ਕੈਥਰੀਨ' ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ '''''ਮੈਨੀ ਮਾਸਟਰਜ਼, ਮੈਨੀ ਲਾਈਵਜ਼''''' ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਉਹ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਏ।
* '''ਡਾ. ਮਾਈਕਲ ਨਿਊਟਨ''': ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ '''ਲਾਈਫ ਬਿਟਵੀਨ ਲਾਈਫਜ਼''' (LBL) ਥੈਰੇਪੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ '''''ਜਰਨੀ ਆਫ਼ ਸੋਲਜ਼''''' ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
* '''ਡੋਲੋਰਸ ਕੈਨਨ''': ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ '''ਕਵਾਂਟਮ ਹਿਪਨੋਥੈਰੇਪੀ''' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਬਾਰੇ ਗੂੜ੍ਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।

== ਕਾਰਜ-ਵਿਧੀ ==
ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ ਸੰਮੋਹਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਦਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
# '''ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਇੰਡਕਸ਼ਨ''': ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਮਰੀਜ਼ ਨਾਲ ਭਰੋਸਾ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਰਾਮਦੇਹ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਉਂਦਾ/ਲਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਧੀਮੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗਹਿਰੀ ਸੰਮੋਹਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
# '''ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ''': ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ, ਫਿਰ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਮੋੜ ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
# '''ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਵਰਣਨ''': ਸੰਮੋਹਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਅਕਤੀ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸੰવੇਦਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਨਾਮ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
# '''ਕੈਥਾਰਸਿਸ ਅਤੇ ਸਮਝ''': ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਉਣ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਦੇਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
# '''ਪੋਸਟ-ਹਿਪਨੋਟਿਕ ਸੱਜੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ''': ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਧੀਰਜ-ਬੰਧਨ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਜਰੂਰੀ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਕੇ ਸੰਮੋਹਨ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਅਨੁਭਵ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

== ਕਿਸਮਾਂ ==
ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ ਸੰਮੋਹਨ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ:
* '''ਆਯੁ ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ (Age Regression)''': ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ, ਬਚਪਨ, ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਜਾਂ ਜਨਮ ਦਾ ਸਮਾਂ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭੁੱਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜਾਂ ਦੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਹੈ।
* '''ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ (Past Life Regression - PLR)''': ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਿਤ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਵਰਣਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵੇਰਵਿਆਂ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਹ Verਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
* '''ਲਾਈਫ ਬਿਟਵੀਨ ਲਾਈਫਜ਼ (Life Between Lives - LBL)''': ਇਹ ਇੱਕ ਗਹਿਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਗਾਈਡਾਂ, ਸਿਖਲਾਈ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਆਤਮਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੈ।

== ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ==
ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਿਗਰੈਸ਼ਨ ਸੰਮੋਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਬਾਰੇ, ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਰਹੀ ਹੈ। '''ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ''' ਇਸਨੂੰ ਅਵਚੇਤਨ ਮਨ ਦੀ ਇੱਕ ਜਟਿਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਮੋਹਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੁਝਾਅ, ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹਨਾਂ "ਯਾਦਾਂ" ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ''''''ਕ੍ਰਿਪਟੋਮਨੀਆ''''' ਜਾਂ ''''''ਕਨਫੈਬੂਲੇਸ਼ਨ''''' (ਘੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਯਾਦਾਂ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਮਰੀਜ਼ ਐਸੇ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵੇਰਵੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਧਾਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

== ਪੁਨਰਜਨਮ ਖੋਜ ==
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਕਈ ਅਧਿਐਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਮ '''ਡਾ. ਇਆਨ ਸਟੀਵਨ