Гипноз: diferenças entre revisões

Revisão das 03h44min de 1 de abril de 2026

Гипноз (байыркы грек тилинен ὑπνος — «уктоо») — адамдын акыл-эсинин өзгөчө абалы, анда сырткы дүйнөдөн көз карандысыздык жана ички түшүнүктөргө жана сунуштарга жогорку сезимталдык мүнөздүү. Бул абал табигый жол менен же атайын гипноздук техникаларды колдонуп, гипнотизер тарабынан чакырылышы мүмкүн. Гипноз медицинада, психотерапияда, ошондой эле илимий изилдөөлөрдө колдонулат.

Аныктама

Гипноз — бул транс абалынын бир түрү, аны менен адамдын диккаты чоңоюп, сырткы чөйрөдөн көз карандысыздыгы жана гипнотизердин сунуштарына өзгөчө сезимталдыгы пайда болот. Бул абал уйкуга окшош эмес, тескерисинче, адам жогорку концентрацияда болот. Гипноздо эркин эрк толугу менен жоголбойт, пациент моралдык же этикалык принциптерине каршы иш кылууга мажбурлана албайт. Кыргыз элинин салттуу эмгектеринде ушу сыяктуу абалдар «кезиндеп калуу», «транска түшүү» деген түшүнүктөр менен сүрөттөлгөн.

Тарыхы

Дүйнөлүк тарыхта гипноздун тамырлары байыркы мезгилдерге, Мисирдин жана Грециянын «уктоо храмдарына» чейин созулат. Билимдин өнүгүшү менен 18-кылымда Франц Месмердин «животный магнетизм» теориясы, андан кийин 19-кылымда Жеймс Брейддин эмгеги менен гипноз илимий изилдөөнүн предметине айланган. 20-кылымда гипноздун клиникалык колдонулушу, айрыкче ооруну басаңдатууда жана посттравматикалык стресстик бузулууну дарылоодо кеңири таралды.

Кыргызстандагы тарыхы советтик мезгилге байланыштуу. Гипноз СССРде, айрыкче психиатрия жана наркология тармагында, колдонулган, бирок ага чектөөлөр коюлган. Көз карандысыздыктан кийин психологиялык жардам көрсөтүүнүн ар кандай ыкмалары, анын ичинде гипноз, Кыргызстанда өнүгө баштады. Бишкектеги медициналык окуу жайларында жана университеттердин психология бөлүмдөрүндө гипноз жөнүндө лекциялар уюштурулуп, алгачкы жергиликтүү адистер даярдала баштады.

Түрлөрү

Гипнозду колдонуу ыкмасына жана максатына жараш бир нече түргө бөлүнөт:

Классикалык (директивдүү) гипноз — гипнотизердин так, буйрук берүүчү сунуштары менен мүнөздөлөт.
Эриксондук гипноз — америкалык психиатр Милтон Эриксондун ыкмасы, мында жумшак, аң-сезимсиз түрдө, окшоштуктар жана уламыштар аркылуу сунуштар берилет. Бул ыкма Кыргызстандагы көптөгөн психологдор тарабынан колдонулат.
Регрессиялык гипноз — инсанды өткөн окуяларга, балким, балалык чагына же өмүрдөн мурунку жашоого кайтаруу үчүн колдонулат. Бул ыкма травмалардын себептерин табуу үчүн пайдалуу, бирок ага сынчыл көз караш менен мамиле кылуу керек.
Өзүн-өзү гипноз (аутогендик тренинг) — адамдын өзүн-өзү гипнозго салуу ыкмасы, стресс менен күрөшүүдө кеңири колдонулат.

Илимий изилдөөлөр

Илимий дүйнөдө гипноздун натыйжалуулугу жөнүндө талаш-тартыштар бар. Көптөгөн изилдөөлөр гипноздун ооруну сезүүнү басаңдатууда (аналгезия), стрессти азайтууда, көз карандылыктарды (тамеки тартуу, алкоголизм) дарылоодо натыйжалуу экендигин көрсөтөт. Гипноз аң-сезимдин иштөө механизмдерин изилдөө үчүн да кызыктуу объект болуп саналат. Кыргызстанда гипноз боюнча фундаменталдык илимий изилдөөлөр аз, бирок Кыргыз Мамлекеттик Медицина академиясынын (КММА) психиатрия кафедрасында жана Кыргыз-Славян университетинин психология бөлүмүндө бул багытта иштер жүргүзүлүп жатат.

Колдонмолору

Кыргызстанда гипноз негизинен төмөнкү тармактарда колдонулат:

Медицина жана психотерапия: фобияларды, депрессияны, уйку бузулууларын, психосоматикалык ооруларды дарылоодо; ооруну басаңдатууда (аналгезия).
Наркология: алкоголизмди, наркоманияны жана тамеки тартууну дарылоодо колдонулган ыкмалардын бири катары. Бишкектеги жана облустук борборлордогу наркологиялык диспансерлерде гипнозду колдонгон адистер иштешет.
Спорт психологиясы: спортчулардын психологиялык даярдыгын жогорулатуу, машыгууларга жана мелдештерге концентрацияланууга жардам берүү.
Билим берүү: окуу процессин жеңилдетүү, эсте сактоону жана концентрацияны жакшыртуу.
Ишкердик жана консультация: каржылык кысымдарды жеңүүгө, ишке мотивациялоого жардам берүү.

Кыргызстандагы укуктук статусу

Кыргызстанда гипнозду колдонуунун укуктук чөйрөсү аныкталган. Гипноз менен алектенүүчү адамдар медициналык же психологиялык билимге ээ болушу зарыл.

Медициналык практикада гипнозду колдонуу үчүн врач-психотерапевттин же психиатрдын диплому, ошондой эле лицензия талап кылынат. Ал негизинен медициналык мекемелердин ичинде гана колдонулушу керек.
Психологиялык консультацияда гипнозду колдонуу үчүн психологдун жогорку билими болушу жана кесиптик уюмдарга (мисалы, Кыргызстан Психологдор жана Психотерапевттер Ассоциациясына) мүчө болушу сунуш кылынат.

Эскертүү: Гипнозду медициналык же психологиялык билими жок адамдардын колдонуусу (мисалы, эзотерикалык борборлордо, оккульттык кызмат көрсөтүүлөрдө) Кыргызстандын мыйзамдары боюнча тыюу салынган жана кылмыш-жаза жоопкерчилигин келтириши мүмкүн. Айрыкча, Регрессиялык гипноз өмүрдөн мурунку жашоого кайтаруу сыяктуу практикалар медициналык эмес, коммерциялык максатта колдонулса, өтө сак болуу керек.

Мадабий көз караштар

Кыргыз коомунда гипнозго карата карама-каршы көз караштар бар. Бир тарабы, азыркы замандык, билимдүү катмар, аны медицинанын бир тармагы катары кабыл алып, натыйжалуу дарылоо ыкмасы деп эсептешет. Экинчи тарабы, салттуу динчил көз караштар, гипнозду адамдын акыл-эсине кийлигишүү, «сезимди уурдоо» деп эсептеп, ага ишенишсиздик менен мамиле кылышат. Ислам дининин таасири астында көптөгөн адамдар гипнозду «сихырга жакын» көрүнүш деп эсептеп, аны колдонууну күнөө деп таанышат. Ошондуктан гипнотерапевттер көбүнчө клиенттердин ишенимин уюштурууга жана гипноз жөнүндө түшүндүрмө жүргүзүүгө маани беришет. Кыргыздын салттуу эмгектериндеги «бакшылык», «ырым-жырым» сыяктуу түшүнүктөр менен гипноз арасында айырмачылыктарды түшүндүрүү зарыл.

Кыргызстандагы белгилүү практиктер

Кыргызстанда гипноздун өнүгүшүнө өз салымын кошкон бир катар адистер бар:

Доктор Арстанбек Алымкулов — психиатр-нарколог, гипнозду алкоголизмди жана наркоманияны дарылоодо кеңири колдонгон, республикалык наркологиялык диспансердин негиздөөчүлөрүнүн бири.
Психотерапевт Замира Касымова — Бишкектеги клиникада иштеп, Эриксондук гипноз ыкмасын психосоматикалык ооруларды дарылоодо ийгиликтүү колдонгон.
Психолог Нурлан Чолпонбаев — спорт психологиясы боюнча адис, улуттук спортчуларды мелдештерге гипноз техникалары менен даярдаган.
КММАнын профессору, психиатр Талант Сулайманов — гипноздун клиникалык негиздерин окутуп, илимий иштерди жетектеп келет.

Бул адисттердин көбү Кыргызстандын медициналык жана психологиялык коомдорунда активдүү, семинарлар өткөрүп, жаш муундарды окутушат.

Ошондой эле караңыз

@@ Linha 1: / Linha 1: @@
-'''Гипноз''' (байыркы грек тилинен ὑπνος — «уктоо») — адамдын акыл-эсинин өзгөчө абалы, анда сырткы дүйнөдөн көз карандысыздык жана ички түшүнүктөргө, сунуштарга жогорку жөндөмдүүлүк мүнөздүү. Бул абал табигый жол менен пайда болушу мүмкүн же гипнотизердин жардамы менен жандыктандырылышы ыктымал. Гипноз медицинада, психотерапияда, ошондой эле илимий изилдөөлөрдө колдонулат.
+'''Гипноз''' (байыркы грек тилинен ὑπνος — «уктоо») — адамдын акыл-эсинин өзгөчө абалы, анда сырткы дүйнөдөн көз карандысыздык жана ички түшүнүктөргө жана сунуштарга жогорку сезимталдык мүнөздүү. Бул абал табигый жол менен же атайын гипноздук техникаларды колдонуп, гипнотизер тарабынан чакырылышы мүмкүн. Гипноз медицинада, психотерапияда, ошондой эле илимий изилдөөлөрдө колдонулат.
 == Аныктама ==
-Гипноз — бул транс абалынын бир түрү, мында адамдын диккаты чоңураак концентрияланат жана сунушка жөндөмдүүлүгү күчөйт. Гипноз учурунда субъекттин сын көз карашы төмөндөп, гипнотизердин сөздөрүнө, сунуштарына ачык болот. Бул уйкуга окшош эмес, тескерисинче, гипноздо адам көбүнчө сергек болот жана гипноз аяктагандан кийин болгон окуяларды эстей алат. Гипноздун негизги үч баскычы бар: '''индукция''' (транска киргизүү), '''гипнотикалык тереңдик''' (транстын өзү) жана '''чыгаруу''' (кадимки абалга кайтуу).
+Гипноз — бул транс абалынын бир түрү, аны менен адамдын диккаты чоңоюп, сырткы чөйрөдөн көз карандысыздыгы жана гипнотизердин сунуштарына өзгөчө сезимталдыгы пайда болот. Бул абал уйкуга окшош эмес, тескерисинче, адам жогорку концентрацияда болот. Гипноздо эркин эрк толугу менен жоголбойт, пациент моралдык же этикалык принциптерине каршы иш кылууга мажбурлана албайт. Кыргыз элинин салттуу эмгектеринде ушу сыяктуу абалдар «кезиндеп калуу», «транска түшүү» деген түшүнүктөр менен сүрөттөлгөн.
 == Тарыхы ==
-Дүйнөлүк тарыхта гипнозго окшош практикалар байыркы замандан бери белгилүү. Мисир, Греция, Индия жана башка цивилизацияларда уктоо сыяктуу абалдарды дарылоо үчүн колдонушкан. Гипноздун заманбап тарыхы 18-кылымда Франц Месмердин «животный магнетизм» теориясы менен башталган. Кийинчерээк, 19-кылымда Жеймс Брейд аталгыны «гипноз» деп атап, аны илимий изилдөөнүн предмети кылган. Зигмунд Фрейд да баштапкы жылдары гипнозду психоанализде колдонуп, кийинчерээк аны таштап койгон.
+Дүйнөлүк тарыхта гипноздун тамырлары байыркы мезгилдерге, Мисирдин жана Грециянын «уктоо храмдарына» чейин созулат. Билимдин өнүгүшү менен 18-кылымда Франц Месмердин «животный магнетизм» теориясы, андан кийин 19-кылымда Жеймс Брейддин эмгеги менен гипноз илимий изилдөөнүн предметине айланган. 20-кылымда гипноздун клиникалык колдонулушу, айрыкче ооруну басаңдатууда жана посттравматикалык стресстик бузулууну дарылоодо кеңири таралды.
-Кыргызстандагы тарыхы жагынан, гипноз жана транс сыяктуу абалдар салттуу эмчилик (табыпчылык), баатырдык жомоктордогу эпизоддор жана байкедештердин ырчылык өнөрү менен байланыштуу болгон. Элдик дарылоочулар (бакшы, табып) ырдоо, добуш чыгаруу, ритуалдык аракеттер аркылуу пациентти өзгөчө психологиялык абалга жеткирип, анын ден соолугуна таасир этүүгө аракет кылышкан. Кеңеш доорунда гипноз СССРде расмий түрдө медицинанын бир тармагы катары таанылып, клиникалык жана илимий изилдөөлөр жүргүзүлгөн. Кыргыз ССРинин медициналык мекемелеринде да гипноздун элементи катары гипнотерапия колдонулган.
+Кыргызстандагы тарыхы советтик мезгилге байланыштуу. Гипноз СССРде, айрыкче психиатрия жана наркология тармагында, колдонулган, бирок ага чектөөлөр коюлган. Көз карандысыздыктан кийин психологиялык жардам көрсөтүүнүн ар кандай ыкмалары, анын ичинде гипноз, Кыргызстанда өнүгө баштады. Бишкектеги медициналык окуу жайларында жана университеттердин психология бөлүмдөрүндө гипноз жөнүндө лекциялар уюштурулуп, алгачкы жергиликтүү адистер даярдала баштады.
 == Түрлөрү ==
-Гипнозду бир нече негизги түрлөргө бөлүүгө болот:
+Гипнозду колдонуу ыкмасына жана максатына жараш бир нече түргө бөлүнөт:
-* '''Классикалык (директивдүү) гипноз''': Гипнотизер түздөн-түз, буйрук берүүчү сунуштарды берет. Медицинада кеңири колдонулат.
+* '''Классикалык (директивдүү) гипноз''' — гипнотизердин так, буйрук берүүчү сунуштары менен мүнөздөлөт.
-* '''Эриксондук гипноз''': Амеркалык психиатр Милтон Эриксон тарабынан иштелип чыккан. Бул жумшак, ишеним түзүүчү, аңгемелөөчү стильге негизделген. Гипнотизер долбоорду жана метафораларды кеңири колдонот.
+* '''Эриксондук гипноз''' — америкалык психиатр Милтон Эриксондун ыкмасы, мында жумшак, аң-сезимсиз түрдө, окшоштуктар жана уламыштар аркылуу сунуштар берилет. Бул ыкма Кыргызстандагы көптөгөн психологдор тарабынан колдонулат.
-* '''Регрессиялык гипноз''': Бул ыкма менен адам өткөн окуяларга, балким, балалык чагына же [[Регрессиялык гипноз|өмүрдөн мурунку абалга]] кайтарылышы мүмкүн. Көбүнчө травмаларды чечүү үчүн колдонулат.
+* '''Регрессиялык гипноз''' — инсанды өткөн окуяларга, балким, балалык чагына же [[Регрессиялык гипноз|өмүрдөн мурунку жашоого]] кайтаруу үчүн колдонулат. Бул ыкма травмалардын себептерин табуу үчүн пайдалуу, бирок ага сынчыл көз караш менен мамиле кылуу керек.
-* '''Өзүн-өзү гипноз (аутогендик тренинг)''': Адам өз алдынча гипноздук абалга кирет. Стрести басаңдатуу, өзүн-өзү башкаруу үчүн пайдалуу.
+* '''Өзүн-өзү гипноз''' (аутогендик тренинг) — адамдын өзүн-өзү гипнозго салуу ыкмасы, стресс менен күрөшүүдө кеңири колдонулат.
-* '''Эл аралык гипноз''': Көпчүлүк адамдарды бир эле учурда гипнозго жаткыруу. Массалык сеанстарда колдонулат.
 == Илимий изилдөөлөр ==
-Илимий дүйнөдө гипноздун натыйжалуулугу жана механизмдери жөнүндө талаштар аягына чыккан эмес. Бирок, нейроилим изилдөөлөрү гипноз учурунда мээнин иштөөсүндө өзгөрүүлөр болорун көрсөттү. Айрыкча, алдыңкы цингулят корасы (anterior cingulate cortex) жана префронтал кора сыяктуу аймактардын активдүүлүгү өзгөрөт. Гипноз көптөгөн изилдөөлөрдө ооруну басаңдатууда (аналгезия), тревожностьты азайтууда, психосоматикалык ооруларды дарылоодо натыйжалуу экендиги далилденген. Кыргызстанда гипноз боюнча ири илимий мекемелер жок, бирок Кыргыз Мамлекеттик Медицина Академиясынын (КММА) психиатрия жана наркология кафедраларында, ошондой эле Кыргыз Улуттук Университетинин (КУУ) психология бөлүмүндө гипноз жана транс абалдары психологиялык кубулуштар катары талкууланат.
+Илимий дүйнөдө гипноздун натыйжалуулугу жөнүндө талаш-тартыштар бар. Көптөгөн изилдөөлөр гипноздун ооруну сезүүнү басаңдатууда (аналгезия), стрессти азайтууда, көз карандылыктарды (тамеки тартуу, алкоголизм) дарылоодо натыйжалуу экендигин көрсөтөт. Гипноз аң-сезимдин иштөө механизмдерин изилдөө үчүн да кызыктуу объект болуп саналат. Кыргызстанда гипноз боюнча фундаменталдык илимий изилдөөлөр аз, бирок Кыргыз Мамлекеттик Медицина академиясынын (КММА) психиатрия кафедрасында жана Кыргыз-Славян университетинин психология бөлүмүндө бул багытта иштер жүргүзүлүп жатат.
 == Колдонмолору ==
-Гипноз Кыргызстанда жана дүйнө жүзү боюнча төмөнкү тармактарда колдонулат:
+Кыргызстанда гипноз негизинен төмөнкү тармактарда колдонулат:
-* '''Медицина жана психотерапия''': Оору сезүүнү басаңдатуу (өзгөчө өнөкөт ооруларда), тревожность жана фобияларды дарылоо, уйку бузулуулары, стресс менен күрөшүү, тамеки тартуу, ашыкча тамактануу сыяктуу көндүмдөрдү жоготуу.
+* '''Медицина жана психотерапия''': фобияларды, депрессияны, уйку бузулууларын, психосоматикалык ооруларды дарылоодо; ооруну басаңдатууда (аналгезия).
-* '''Спорт психологиясы''': Спортчулардын психологиялык даярдыгын жогорулатуу, машыгуулардын натыйжалуулугун арттыруу, мелдешке чыдамкайлыкты күчөтүү.
+* '''Наркология''': алкоголизмди, наркоманияны жана тамеки тартууну дарылоодо колдонулган ыкмалардын бири катары. Бишкектеги жана облустук борборлордогу наркологиялык диспансерлерде гипнозду колдонгон адистер иштешет.
-* '''Педагогика''': Окутуу процессинде диккатты жана эс тутумду жакшыртуу.
+* '''Спорт психологиясы''': спортчулардын психологиялык даярдыгын жогорулатуу, машыгууларга жана мелдештерге концентрацияланууга жардам берүү.
-* '''Кылмыш иштерин тергөө''': Кээде тергөө иштеринде күбөлөрдүн эсин жандыруу үчүн «гипноз менен суроо-талон жүргүзүү» колдонулат, бирок бул ыкма талаштуу жана көп өлкөлөрдө чектөөлөргө ээ.
+* '''Билим берүү''': окуу процессин жеңилдетүү, эсте сактоону жана концентрацияны жакшыртуу.
-* '''Көркөм өнөр''': Сахналык гипноз көрүүчүлөрдү кызыктыруу үчүн эстрадалык шоуларда кеңири колдонулат.
+* '''Ишкердик жана консультация''': каржылык кысымдарды жеңүүгө, ишке мотивациялоого жардам берүү.
 == Кыргызстандагы укуктук статусу ==
-Кыргызстандын мыйзамдары гипнозду атайын бөлүп көрсөтпөйт. Бирок, анын колдонулушу медициналык, психологиялык же көркөм максаттарга жараша ар кандай ченемдерге баш ийет.
+Кыргызстанда гипнозду колдонуунун укуктук чөйрөсү аныкталган. Гипноз менен алектенүүчү адамдар медициналык же психологиялык билимге ээ болушу зарыл.
-* '''Медициналык практика''' катары гипнозду колдонуу үчүн адис медициналык билимге ээ болушу зарыл. Дарылоо иш-аракеттери «Ден-соолукту сактоо жөнүндө» мыйзам менен жөнгө салынат. Гипнотерапия менен алектенүүчү дарыгер же психотерапевт Кыргызстандын саламаттык сактоо органдарынан берилген лицензияга ээ болушу керек.
+* '''Медициналык практикада''' гипнозду колдонуу үчүн врач-психотерапевттин же психиатрдын диплому, ошондой эле лицензия талап кылынат. Ал негизинен медициналык мекемелердин ичинде гана колдонулушу керек.
-* '''Психологиялык консультация''' берүүчү психологдордун иши да регламенттелет. Гипнозду психологиялык ыкма катары колдонуу адистик этиканын ченемдерине ылайык болушу зарыл.
+* '''Психологиялык консультацияда''' гипнозду колдонуу үчүн психологдун жогорку билими болушу жана кесиптик уюмдарга (мисалы, Кыргызстан Психологдор жана Психотерапевттер Ассоциациясына) мүчө болушу сунуш кылынат.
-* '''Сахналык гипноз''' көбүнчө көркөм кызмат көрсөтүү катары каралат. Бирок, бул жерде катышуучулардын ден-соолугуна зыян келтирбөө, алардын эркин макулдугун алуу маанилүү. Кээ бир учурларда, эгерде сахналык гипноз адамдарга психологиялык зыян келтирсе, кылмыш-жаза жоопкерчилиги келип чыгуусу мүмкүн.
+Эскертүү: Гипнозду медициналык же психологиялык билими жок адамдардын колдонуусу (мисалы, эзотерикалык борборлордо, оккульттык кызмат көрсөтүүлөрдө) Кыргызстандын мыйзамдары боюнча тыюу салынган жана кылмыш-жаза жоопкерчилигин келтириши мүмкүн. Айрыкча, [[Регрессиялык гипноз]] өмүрдөн мурунку жашоого кайтаруу сыяктуу практикалар медициналык эмес, коммерциялык максатта колдонулса, өтө сак болуу керек.
-Жалпысынан, Кыргызстанда гипнозду дарылоо максатында колдонуу медициналык билим талап кылынат жана лицензиялоого жатат. Расмий эмес практикалар көз карандысыздыкка ээ, бирок алардын иши мыйзамдын жалпы ченемдери менен (м.: адам укуктарын бузуудан) текшерилет.
-== Маданий көз караштар ==
+== Мадабий көз караштар ==
-Кыргыз коомунда гипнозго карата мамиле ар түрдүү. Кадыресе мурунтан келе жаткан элдик дарылоо ыкмаларына (бакшылык) болгон ишеним гипнозго окшош кубулуштарды кабыл алууну жеңилдетет. Көптөгөн адамдар гипнозду медицинанын бир тармагы катары кабыл алышат, айрыкча ишенимдүү дарыгерлер колдонгондо.
+Кыргыз коомунда гипнозго карата карама-каршы көз караштар бар. Бир тарабы, азыркы замандык, билимдүү катмар, аны медицинанын бир тармагы катары кабыл алып, натыйжалуу дарылоо ыкмасы деп эсептешет. Экинчи тарабы, салттуу динчил көз караштар, гипнозду адамдын акыл-эсине кийлигишүү, «сезимди уурдоо» деп эсептеп, ага ишенишсиздик менен мамиле кылышат. Ислам дининин таасири астында көптөгөн адамдар гипнозду «сихырга жакын» көрүнүш деп эсептеп, аны колдонууну күнөө деп таанышат. Ошондуктан гипнотерапевттер көбүнчө клиенттердин ишенимин уюштурууга жана гипноз жөнүндө түшүндүрмө жүргүзүүгө маани беришет. Кыргыздын салттуу эмгектериндеги «бакшылык», «ырым-жырым» сыяктуу түшүнүктөр менен гипноз арасында айырмачылыктарды түшүндүрүү зарыл.
-Бирок, ошол эле учурда, гипнозго болгон ишенимсиздик, аны «сезим таштоо», «жөөлөтүү» деп эсептегендер да бар. Диний көз караштар, айрыкча консервативдүү позициялар, гипнозду адам эркиндигине кийлигишүү же «сезимсиз абалга» түшүрүү катары сындашат. Сахналык гипноз көбүнчө көңүл ачуу катары каралып, бирок ага катышуунун коркунучтары жөнүндө коомчулук аз билет.
-Массалык маалымат каражаттарында гипноз жөнүндөгү маалыматтар сейрек, көбүнчө чет өлкөлүк тажрыйбалар же кинодогу стереотиптер аркылуу берилет.
 == Кыргызстандагы белгилүү практиктер ==
-Кыргызстанда гипноз аймагында иштеген кесипкөйлөрдүн саны аз, бирок алар бар.
+Кыргызстанда гипноздун өнүгүшүнө өз салымын кошкон бир катар адистер бар:
-* '''Доктор Арстанбек Алымкулов''' — психиатр-нарколог, гипнотерапияны алкоголизмди жана наркоманияны дарылоодо кеңири колдонгон. Ал Кыргызстанда гипнозду клиникалык практикага киргизүүгө чоң салым кошкон.
+* '''Доктор Арстанбек Алымкулов''' — психиатр-нарколог, гипнозду алкоголизмди жана наркоманияны дарылоодо кеңири колдонгон, республикалык наркологиялык диспансердин негиздөөчүлөрүнүн бири.
-* '''Психотерапевт Гүлнара Исаева''' — клиникалык психолог, Эриксондук гипноз боюнча адис. Бишкектеги психологиялык борборлордун биринде иштейт, тревожность жана травмалар менен иштейт.
+* '''Психотерапевт Замира Касымова''' — Бишкектеги клиникада иштеп, Эриксондук гипноз ыкмасын психосоматикалык ооруларды дарылоодо ийгиликтүү колдонгон.
-* '''Нурлан Ташмамбетов''' — медициналык психолог, өзүн-өзү гипноз (аутогендик тренинг) боюнча семинарларды өткөрөт. Стресс менен күрөшүү ыкмаларын үйрөтөт.
+* '''Психолог Нурлан Чолпонбаев''' — спорт психологиясы боюнча адис, улуттук спортчуларды мелдештерге гипноз техникалары менен даярдаган.
-* '''Сахналык гипнотизер Эркин Жолдошев''' — Кыргызстанда сахналык гипноз шоу-программаларын алгачкылардан болуп өткөргөн. Анын иш-чаралары эл аралык стандарттарга ылайык өткөрүлөт.
+* '''КММАнын профессору, психиатр Талант Сулайманов''' — гипноздун клиникалык негиздерин окутуп, илимий иштерди жетектеп келет.
-Ошондой эле, Кыргызстандын ар кайсы жерлеринде элдик дарылоочулар (табыптар) өздөрүнүн ыкмаларында гипноз элементтерин колдонушат, бирок алар расмий түрдө гипнотизерлер катары таанылбайт.
+Бул адисттердин көбү Кыргызстандын медициналык жана психологиялык коомдорунда активдүү, семинарлар өткөрүп, жаш муундарды окутушат.
 == Ошондой эле караңыз ==
-* [[Психология]]
 * [[Психотерапия]]
 * [[Регрессиялык гипноз]]
-* [[Медициналык психология]]
+* [[Психиатрия]]
-* [[Транс]]
-* [[Бакшылык]]
 * [[Наркология]]
-* [[Стресс]]
+* [[Аутогендик тренинг]]
+* [[Кыргызстан Психологдор жана Психотерапевттер Ассоциациясы]]
 [[Category:Hypnosis]]
 [[Category:Psychology]]