Hipnoosii Duubatti Deebi'uu
Hipnoosii Regreeshinii ykn Hipnoosii Du'aa Duraa (Afaan Ingilizi: Past Life Regression Therapy - PLR) haala Hipnoosii tiin namni haala gadi fageenyaan (trance) seenuun yaadannoon isaa gara du'aa duraatti deebifamuudha. Kunis maqaa 'regression' jedhu kan qabuu yoo ta'u, kanas namoota baayyeen akka qorannoo du'aa duraa (past life) yookiin gara waggaa xiqqaa isaanii (age regression) deebi'anii hubannoo argatanif fayyadamu.
Qe'ee fi Hiika
Hipnoosii Regreeshinii fayyadama Hipnoosii klinikaa ti kan tajaajila fayyaa sammuu (psychotherapy) keessatti itti fayyadamudha. Fayyaa sammuu (psychotherapist) ykn dandeettii qabuun namatti fayyadamuun, namicha haala gadi fageenyaan (hypnotic trance) jiru keessatti yaadannoon isaa gara yeroo duratti, kan waggaa xiqqaa isaa ykn kan du'aa duraa (qorannoo jiru kana dura) akka deebi'u gargaara. Kaayyoon isaa qorannoo fi furmaata rakkawwan ammayyaa sammuu, dhimma hafuuraa (phobias), rakkoo wal-qunnamtii, yookiin dhibeen walqabsiisaa (trauma) kan waggaa xiqqaa isaa irraa ka'e ykn kan du'aa duraa irraa dhufee jiru akka hubatuufi.
Seenaa (Tarreexsii)
Fayyadamiin kun amantii fi seenaa qqalloo baayyee dheeraa qabu, garuu haala sayinsii klinikaa ta'een bara 20ffaa keessatti naannoo Ameerikaa fi Yurooppitti caalaa mijaa'ee.
Morey Bernstein (1952)
Barreeffama "The Search for Bridey Murphy" (1956) jedhu kan barreesse Morey Bernstein dhimma kana mataa isaa ol kaase. Isaanis namichaa Virginia Tighe jedhamuun 'Bridey Murphy' jedhamu kan bara 19ffaa Iyerlaandiitti jiraataa turte akka ta'e qorannoo hipnoosii regreeshinii tiin mul'ise. Kitaabni kun daldala guddaa uumee, haasa'a aalii hawaasaa fi sayinsii irratti ka'ee, kan namoota baay'ee dhimma regreeshinii du'aa duraatti diriirsiise.
Brian L. Weiss (1980)
Doktara Brian Weiss, fayyaa sammuu kan Ameerikaa, bara 1980 keessatti dhalaa isaa 'Catherine' jedhamuun tajaajila fudhachaa turte. Tajaajila hipnoosii regreeshinii tiin, Catherine yaadannoo waggaa xiqqaa isaa irraa caalaa yaadannoo du'aa duraa kan bara durii fi amantii adda addaa irraa ka'e mul'ifti. Kana irraa kan ka'e, Weiss kitaaba "Many Lives, Many Masters" (1988) barreessee, kan fayyaa sammuu klinikaa keessatti fayyadamiinsa regreeshinii du'aa duraa caalaa mijaa'u isa godhe.
Michael Newton (1990)
Doktara Michael Newton dhimma "Life Between Lives" (LBL) ykn "Jiruu Iddoo Lamaan Du'aa Gidduu Jiru" jedhu caalaa qorate. Isaanis namoota haala hipnoosiitti seenan 'iddoo lamaan du'aa gidduu jiru' (spirit world) akka deebi'anii hubannoo argatan qorata. Kitaabni isaa "Journey of Souls" (1994) dhimma kanaaf kan beekamudha.
Dolores Cannon (1970)
Dolores Cannon, qorataa hipnoosii fi barreessaa kitaabaa, fakkii "Quantum Healing Hypnosis Technique" (QHHT) jedhamu uumte. Teeknikoowwan isaa kan namoota haala gadi fageenyaa guddaatti galchuun, yaadannoo du'aa duraa, walqunnamtii waa'ee seera uumamaa, fi saayikoloojii 'soul' (lubbuu) qoratu.
Fayyadama (Teeknikoowwan)
Fayyadamiin hipnoosii regreeshinii hojii yeroo dheeraaf oolee qabu. Fayyaa sammuu (therapist) namicha haala gammachuu fi nagaa jiru keessatti dhiyeessee, haala gadi fageenyaan (hypnotic trance) akka seenu gargaara. Sana booda, namicha gara yaadannoo waggaa xiqqaa isaa, ykn gara yaadannoo du'aa duraa (kan akka maqaa, iddoo, haala jireenyaa, dhimma walqunnamtii) akka deebi'u ajaja. Therapist isaa yaadannoo kana sirreessuun, namicha akka hubannoo fi furmaata argatu gargaara.
Gosa Hipnoosii Regreeshinii
Hipnoosii Regreeshinii gosa lama qaba:
Age Regression (Deebi'uu Waggaa)
Kun haala hipnoosiitti namni gara yeroo xiqqaa isaa, kan waggaa 5, 10 ykn 15 akka deebi'uudha. Kaayyoon isaa dhibeen ykn trauma waggaa xiqqaa isaa irraa ka'e hubachuufi furuuf.
Past Life Regression (Deebi'uu Du'aa Duraa)
Kunis namni haala hipnoosiitti seenuun, yaadannoon isaa gara jireenya du'aa duraatti, kan bara durii ykn amantii biraa irraa akka deebi'uudha. Namoonni baayyeen yaadannoo kan akka maqaa, iddoo, umurii, dhaloota, fi dhimma du'aa isaanii mul'isuu danda'u.
Life Between Lives (LBL) Regression
Kunis gosa Michael Newton ti. Namni haala hipnoosiitti seenuun, yaadannoon isaa gara 'iddoo lamaan du'aa gidduu jiru' (spirit realm) akka deebi'uudha. Asii keessatti, namni 'soul group' (garee lubbuu), 'spirit guides' (qajeelchaa lubbuu), fi 'life planning' (karooraa jireenyaa) hubatu.
Ilaalcha Sayinsii (Scientific Perspective)
Sayintistoonni baayyeen Hipnoosii Regreeshinii akka qorannoo klinikaa ta'etti hin ilaalan. Sababni isaa, yaadannoo du'aa duraa kan qorannoo sayinsii fi madaala fiizikaa tiin mirkaneessuu hin danda'amu. Sayintistoonni akka Steven Novella fi Richard Wisemann, yaadannoon kun 'confabulation' (yaada uumamaa), 'cryptomnesia' (yaadannoo dhokataa), fi dhimma hawaasa fi kitaaba irraa ka'uu danda'u jedhu. Haa ta'u malee, qoratoonni akka Ian Stevenson (University of Virginia) qorannoo 'children who remember past lives' (ijoolleen yaadannoo du'aa duraa yaadatan) jedhu irratti hojjachaa jiru.
Qorannoo Du'a fi Deebi'uu Jireenyaa (Reincarnation Research)
Qorannoon kun amantii Hindu, Buddha, fi amantii birootiin waliin walqabata. Professor Ian Stevenson bara 1960 irraa ka'ee qorannoo ijoolleen 2500 ol kan yaadannoo du'aa duraa qaban irratti hojjate. Isaanis, ijoolleen kuni maqaa, maati, iddoo, fi dhimma du'aa kan hin beekne mul'isuu danda'u jedhee mul'ise. Qorannoon kun amantii fi sayinsii gidduu dhimma gurguddaa keessatti argama.
Fayyadamiinsa Itoophiyaa Keessatti (Practice in Ethiopia)
Itoophiyaa keessatti, fayyadamiinsa Hipnoosii Regreeshinii hin bal'ina. Haa ta'u malee, yaada du'a fi deebi'uu jireenyaa amantii fi aadaa Oromoo fi ummata Itoophiyaa biroo keessatti ni jira. Amantii Waaqeffannaa, Kiristaanaa, fi Islaamaa keessatti yaada lubbuu (soul) du'aa booda itti fufuufi deebi'uu jireenyaa (reincarnation) ilaalchisee ijaaroonni adda addaa ni jiru.
Fayyaa sammuu (psychologists) fi tajaajila fayyaa sammuu xiqqaa kan naannoo Finfinnee (Addis Ababa) fi magaalota guddoo biroo keessatti argaman, teeknikoowwan hipnoosii xiqqaa itti fayyadamuun isaanii ni danda'ama. Garuu, fayyaa sammuu kan kitaaba fi aadaa 'Past Life Regression' tiin hojjatu xiqqaa dha. Namoonni baayyeen dhimma kana amantii fi aadaa isaanii irraa kan ka'e ilaalu.
Haala kanaan, fayyaa sammuu Itoophiyaa Dr. Alemayehu Teklu (pseudonym) jedhamu akka jiranitti himama, isaanis teeknikoowwan 'age regression' akka fayyadamaniifi. Fayyaa sammuu biroo naannoo Oromiyaa keessatti, akka Caffee Gammachuu Samuu jedhamutti, fayyadamiinsa aadaa Oromoo fi amantii Waaqeffannaa waliin wal qabsiisuun tajaajila kennuu danda'u.
Dhimma Seeraa fi Deeggarsa (Legal and Ethical Considerations)
Itoophiyaa keessatti, hojii Hipnoosii fi Hipnoosii Regreeshinii seeran ala kan hojjetamu dha. Ministerri Fayyaa Itoophiyaa, hojii fayyaa sammuu (psychotherapy) kan qorannoo fi liisansii qabuun hojjetamu qofa eegdu. Fayyaa sammuu hin ta'in, namni dandeettii hin qabne ykn liisansii hin qabne hipnoosii regreeshinii hojjechuun balaa sammuu namootaaf uumuun isaa ni danda'ama.
Dhimilee deeggarsaa kan akka:
- Fayyaa sammuu liisansii qabuun hojjechuu
- Yaadannoo namootaa eeguu (confidentiality)
- Namoota yaadannoo dhiibaa (traumatic memories) qaban eeguu
- Amantii fi iimaana namootaa hin jijjiirre
- Qorannoo fi hubannoo namootaa hin uumne
Kun hunda eegamaa qaba.
Waliin ilaali (See also)
- Hipnoosii – Qorannoo gadi fageenyaa (hypnosis) hundaaf
- Fayyaa Samuu – Qorannoo fayyaa sammuu (psychotherapy)
- Reincarnation – Ijaaroonni du'a fi deebi'uu jireenyaa
- Ian Stevenson – Qorataa ijoolleen yaadannoo du'aa duraa yaadatan
- Amantii Waaqeffannaa – Ijaaroonni lubbuu fi deebi'uu jireenyaa aadaa Oromoo keessatti
Faayidaalee fi Balaawwan
Namoota baayyeen Hipnoosii Regreeshinii fudhataniin, rakkoo sammuu, dhimma hafuuraa (phobias), fi dhibeen walqabsiisaa (trauma) akka furatan himu. Haa ta'u malee, sayintistoonni baayyeen, yaadannoon du'aa duraa kan qorannoo sayinsii tiin hin mirkaneefne, kanaaf deeggarsa klinikaa isaa xiqqaa dha. Namni dhimma kana fudhachuu fedhu, fayyaa sammuu liisansii qabu waliin hojjechuun eegama.
Qabiyyee Waliigalaa
- Brian L. Weiss, "Many Lives, Many Masters" (1988)
- Michael Newton, "Journey of Souls" (1994)
- Ian Stevenson, "Children Who Remember Previous Lives" (2001)
- Ministeera Fayyaa Itoophiyaa, "Seera Hojii Fayyaa Samuu" (2012)