Hipnotismu ya Kurudi Nyuma

Hipnotismu ya Kurudi Nyuma (kwa Kiingereza: Regression Hypnosis) ni mbinu maalum ya Hipnotismu inayotumika kusaidia mtu kukumbuka au kufikia kumbukumbu za zamani zilizofichwa katika fahamu ya kawaida. Aina maarufu zaidi ni Kurudi Nyuma kwa Umri (Age Regression) na Kurudi Nyuma kwa Maisha ya Zamani (Past Life Regression - PLR). Katika PLR, mtu anadaiwa kufikia kumbukumbu za maisha yaliyopita kabla ya kuzaliwa, zikihusishwa na dhana ya Uzawa Upya (reincarnation).

Ufafanuzi

Hipnotismu ya Kurudi Nyuma ni utaratibu amko wa akili unaotumika na mhadhiri mwenye ujuzi (mhipnotisti) kumwongoza mteja kupitia hali ya kulala kwa macho (trance) ili kupata ufikiaji wa kina kwa kumbukumbu. Lengo siyo tu kukumbuka matukio kutoka utotoni, bali pia kufikia kinachodaiwa kuwa kumbukumbu za maisha ya zamani. Wafuasi wa mbinu hii wanaamini kwamba majeraha ya kisaikolojia, hofu zisizo na msingi (phobia), na matatizo ya tabia yanaweza kuchimbuliwa na kutibiwa kwa kuzifunua na kuzitatua sababu zilizotokea katika "maisha ya zamani."

Historia

Ingawa dhana ya uzawa upya na kukumbuka maisha ya zamani ipo katika mila nyingi duniani, hipnotismu ya kisasa ya kurudi nyuma ilianzishwa rasmi katika karne ya 20.

Morey Bernstein: Mfanyabiashara Mmarekani aliyechapisha kitabu "The Search for Bridey Murphy" (1956). Kitabu hiki kinasimulia jinsi alivyomhipnotiza mwanamke aitwaye Ruth Simmons na kumfanya azungumze kama mwanamke Mwairabu aliyeishi katika karne ya 19. Kitabu hiki kilipeleka wazo la PLR kwa umma wa magharibi.

Brian L. Weiss: Daktari wa akili na mwanasaikolojia Mmarekani aliyekuwa na msingi wa kisayansi. Mwaka 1988, alichapisha "Many Lives, Many Masters," akielezea matibabu ya mgonjwa wake, "Catherine," ambaye alidai kukumbuka maisha mengi ya zamani chini ya hipnotismu. Weiss alibadilisha mtazamo wake na kuwa mtetezi mkuu wa matumizi ya matibabu ya PLR.

Michael Newton: Mwanasaikolojia na mhadhiri wa hipnotismu aliyebuni mbinu ya Kurudi Nyuma Kabla ya Kuzaliwa (Life Between Lives - LBL). Mbinu hii inalenga kumwongoza mteja kupitia uzoefu wa kipindi cha "baina ya maisha," yaani wakati wa kuwepo kwa roho kabla ya kuzaliwa tena, kwa lengo la kuelewa maana ya maisha na malengo ya kiroho.

Dolores Cannon: Mhadhiri wa hipnotismu aliyepanua mipaka ya PLR. Alizungumza na wateja wake kuhusu "roho za juu" na kuelezea historia mbadala ya binadamu na ulimwengu. Kazi yake, kama vile "The Convoluted Universe," ilivutia wafuasi wa ufufuaji na ufahamu wa juu.

Metodolojia

Utaratibu wa kawaida una hatua kadhaa:

Ukarabati na Uelewa: Mhipnotisti na mteja hujadili matarajio, historia na shida inayotafutwa.
Kulainisha: Mteja analainishwa kwa kutumia mbinu za kupumua, kuzingatia, na maagizo ya kumfanya alege.
Uongozi: Mteja anaongozwa "kurudi nyuma" kwa wakati, kuanzia tukio la hivi karibuni hadi utotoni, na hatimaye kuzaliwa na "kupita" ndani ya kumbukumbu za zamani.
Uchunguzi na Ufumbuzi: Mteja anaelezewa kinachokiona na kuhisi, na mhadhiri anamsaidia kuelewa na kuachilia hisia zozote zilizofungwa.
Kufunuliwa na Kuleta Nyuma: Mhadhiri anamfunua mteja polepole na kumrudisha katika hali ya fahamu ya kawaida, kisha kufanya majadiliano ya baada ya hipnotismu.

Aina

Kurudi Nyuma kwa Umri (Age Regression): Inalenga kumbukumbu za utoto na ujana katika maisha ya sasa. Inatumiwa kwa matibabu ya majeraha ya kisaikolojia yaliyotokea katika maisha haya.
Kurudi Nyuma kwa Maisha ya Zamani (Past Life Regression): Inalenga kumbukumbu zinazodaiwa kutoka maisha ya awali kabla ya kuzaliwa kwa sasa. Inatumika kwa ufumbuzi wa shida za kisaikolojia na uchunguzi wa kiroho.
Kurudi Nyuma Kabla ya Kuzaliwa (Life Between Lives - LBL): Mbinu maalumu inayolenga kipindi kinachodaiwa kuwepo kwa roho baina ya kifo na kuzaliwa upya. Inahusisha "kukutana" na washirika wa roho, wakufu, na kujifunza masomo ya maisha.

Mtazamo wa Kisayansi

Sayansi ya kawaida ya magharibi haikubali kwa urahisi madai ya PLR. Wanasayansi wengi, hasa katika nyanja ya Saikolojia na Neurosayansi, wanaona mbinu hii kama bidii ya Ubunifu wa akili, Ushairi wa Fahamu, au Uchovu wa Kumbukumbu. Wanasema kwamba fikra za mteja zinaweza kuunda hadithi kutokana na matarajio, usikivu wa vyombo vya habari, au maelezo yaliyojifunza wakati wa ujana. Hakuna uthibitisho wa moja kwa moja wa kiwango cha kisayansi kwamba kumbukumbu hizo ni za maisha halisi ya zamani.

Hata hivyo, watafiti wengine kama vile Ian Stevenson, profesa wa saikiatri, walichunguza kesi za watoto wadogo waliodai kukumbuka maisha ya zamani kwa kina, hasa katika tamaduni zinazoamini uzawa upya. Kazi yake nchini India na Sri Lanka ilitoa data inayostahili uchunguzi, ingawa bado inabishaniwa.

Utafiti wa Uzawa Upya

Utafiti wa kisayansi kuhusu uzawa upya na PLR ni mdogo na wenye mabishano. Tamaduni nyingi za Asia na Afrika zina imani ya asili katika uzawa upya, ambayo inafanya PLR iwe na mazingira ya kitamaduni. Utafiti wa kisasa zaidi umejikita zaidi kwenye saikolojia ya uzoefu na matumizi ya PLR kama chombo cha kufanya kazi ya kisaikolojia, badala ya kuthibitisha uwepo wa maisha ya zamani.

Utekelezaji katika Afrika Mashariki

Katika Afrika Mashariki, mazoea ya hipnotismu ya kurudi nyuma yameenea polepole, hasa kupitia watu binafsi waliojifunza nje na kupitia vitabu na semina za kimataifa.

Wahadhiri wa Kienyeji: Kuna wataalamu wachache, kama vile John M. nchini Kenya na Dr. Sarah A., nchini Tanzania, ambao wanaongoza warsha na kutoa huduma binafsi za PLR, hasa katika miji mikuu kama Nairobi, Dar es Salaam, na Kampala. Huduma hizi mara nyingi huchanganywa na mbinu nyingine za ufufuaji na ushauri.

Mtazamo wa Kitamaduni: Tamaduni nyingi za Afrika Mashariki, kama vile Baganda (na dhana ya 'Muzimu'), Waluo, na baadhi ya makundi ya Wamasai, wana imani za asili katika maisha baada ya kifo na uwezekano wa kurudi kwa wazee katika vizazi vijavyo. Hata hivyo, dhana hizi mara nyingi huwa tofauti na ile ya uzawa upya wa Kihindi. Watu wengine wa kienyeji wanaweza kuona PLR kama ujanja wa kizungu au kukiuka mila, huku wengine wakiona kama njia nyingine ya kuwasiliana na ulimwengu wa roho.

Kanisa na Dini: Wengi wa Makanisa ya Kikristo ya kawaida nchini Afrika Mashariki hukataa wazo la uzawa upya na PLR, wakiliona kinyume na imani ya Kikristo ya kufufuka na maisha moja tu. Hii inaweza kuwa na kizuizi kwa kukubalika kwa mbinu hii katika jamii.

Maswala ya Kisheria na Kimaadili

Hakuna sheria maalum nchini Kenya, Tanzania, Uganda, au nchi jirani zinazodhibiti hipnotismu ya kurudi nyuma. Hata hivyo, mhadhiri anapaswa kufuata kanuni za jumla za utoaji huduma za afya ya akili na ushauri.

Ujuzi na Mafunzo: Kuna hatari kubwa ikiwa mtu asiye na mafunzo ya kutosha atajaribu kufanya PLR. Inaweza kusababisha kumbukumbu bandia, msisimko wa kihisia, au kuzuka kwa matatizo ya kisaikolojisi yasiyotarajiwa.
Udanganyifu: Wahadhiri wasio na maadili wanaweza kutumia matarajio ya mteja kuunda hadithi za kusisimua na kuwadanganya kwa ajili ya kifedha.
Imani na Uzazi: Mhadhiri mzuri anapaswa kuacha mteja awe na uhuru wa kufasiri uzoefu wake, bila kumlazimisha kukubali imani fulani.
Usiri: Kila kitu kinachozungumzwa katika kikao kinapaswa kuwa siri kati ya mteja na mhadhiri.

Tazama Pia

Marejeo

Bernstein, Morey. The Search for Bridey Murphy.
Weiss, Brian L. Many Lives, Many Masters.
Newton, Michael. Journey of Souls: Case Studies of Life Between Lives.
Cannon, Dolores. The Convoluted Universe.
Stevenson, Ian. Twenty Cases Suggestive of Reincarnation.